Ledverlichting in bedrijfsruimtes: waar moet je op letten?

Led verlichting is inmiddels niet meer weg te denken uit kantoren, magazijnen, werkplaatsen en andere bedrijfsruimtes. De techniek is energiezuinig, heeft een lange levensduur en biedt steeds meer mogelijkheden op het gebied van lichtsterkte en lichtkwaliteit. Toch is niet iedere led oplossing automatisch geschikt voor iedere ruimte.

Wie bestaande fluorescentieverlichting wil vervangen, komt bijvoorbeeld al snel uit bij een led tl armatuur. Dat kan een logische keuze zijn voor onder meer magazijnen, werkplaatsen en technische ruimtes. Maar een goede lichtoplossing draait uiteindelijk om meer dan alleen het type armatuur.

Kijk eerst naar de functie van de ruimte

De beste verlichting begint bij de vraag waarvoor een ruimte wordt gebruikt. In een magazijn draait het vooral om voldoende zichtbaarheid en veiligheid. In een kantoor spelen daarnaast comfort, concentratie en het voorkomen van verblinding een belangrijke rol.

Ook binnen één pand kunnen de eisen sterk verschillen. Een gang heeft bijvoorbeeld minder licht nodig dan een werkplek waar medewerkers nauwkeurige werkzaamheden uitvoeren. Door per ruimte naar het gebruik te kijken, voorkom je dat overal dezelfde verlichting wordt toegepast terwijl de behoefte anders is.

Lichtopbrengst zegt meer dan wattage

Bij traditionele verlichting werd vaak naar het wattage gekeken om een beeld te krijgen van de hoeveelheid licht. Bij ledverlichting is vooral het aantal lumen belangrijk. Dit geeft aan hoeveel zichtbaar licht een lamp of armatuur produceert.

Twee ledlampen met hetzelfde vermogen kunnen dus een verschillende lichtopbrengst hebben. Wie verlichting vergelijkt, doet er daarom goed aan om niet alleen naar het energieverbruik te kijken.

Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met de grootte en hoogte van een ruimte. Een hoge bedrijfshal vraagt bijvoorbeeld om een andere lichtopbrengst en lichtverdeling dan een kantoor met een standaard plafondhoogte.

Kies een passende kleurtemperatuur

De kleurtemperatuur van verlichting wordt uitgedrukt in Kelvin. Een lagere waarde zorgt voor warmer licht, terwijl een hogere waarde een neutralere of koelere uitstraling geeft.

In woonomgevingen wordt vaak gekozen voor warm wit licht, terwijl in professionele ruimtes neutraal wit licht populair is. Dat laatste zorgt meestal voor een heldere uitstraling en kan prettig zijn op plekken waar geconcentreerd wordt gewerkt.

Een extreem koele lichtkleur is niet per definitie beter. Het is vooral belangrijk dat de kleurtemperatuur aansluit op de functie en uitstraling van de ruimte.

Let op verblinding en lichtverdeling

Veel licht is niet hetzelfde als goed licht. Wanneer armaturen verkeerd worden geplaatst of het licht te scherp in het gezichtsveld schijnt, kan dat oncomfortabel zijn.

Dit speelt bijvoorbeeld een rol in kantoren, scholen en andere ruimtes waar mensen lange tijd aanwezig zijn. Ook in bedrijfshallen kan een ongunstige lichtverdeling donkere zones of juist extreem fel verlichte plekken veroorzaken.

Een gelijkmatige verdeling van het licht maakt een ruimte vaak prettiger en kan bovendien helpen om met minder armaturen toch een goed resultaat te behalen.

De omgeving bepaalt welk armatuur geschikt is

Niet iedere bedrijfsruimte stelt dezelfde eisen aan een armatuur. In een droog kantoor zijn vocht en stof bijvoorbeeld nauwelijks een probleem. In een werkplaats, parkeergarage of opslagruimte kan dit anders zijn.

Daarom is het verstandig om naar de IP-waarde van een armatuur te kijken. Deze geeft onder andere aan in hoeverre de verlichting beschermd is tegen stof en vocht.

Ook de omgevingstemperatuur kan relevant zijn. In koelcellen, warme productieomgevingen of buitenruimtes kunnen andere technische eisen gelden dan in een normale binnenruimte.

Sensoren kunnen het verbruik verder verlagen

Ledverlichting verbruikt op zichzelf al relatief weinig energie, maar er valt vaak nog meer te besparen. In ruimtes die niet voortdurend worden gebruikt, kunnen bewegings- of aanwezigheidssensoren interessant zijn.

Denk aan magazijngangen, sanitaire ruimtes, opslagruimtes en trappenhuizen. De verlichting hoeft daar niet de hele dag op volle sterkte te branden.

Ook daglichtregeling kan interessant zijn. Daarbij wordt kunstlicht automatisch aangepast aan de hoeveelheid natuurlijk licht die al aanwezig is.

Vergeet de levensduur niet

Een lagere aanschafprijs lijkt aantrekkelijk, maar zegt weinig over de totale kosten van verlichting. Zeker in bedrijfsruimtes waar lampen dagelijks vele uren branden, kan de levensduur een groot verschil maken.

Een armatuur dat langer meegaat, hoeft minder vaak vervangen te worden. Dat bespaart niet alleen materiaal, maar ook tijd en onderhoudskosten. Vooral op moeilijk bereikbare plekken kan dat belangrijk zijn.

Goede ledverlichting begint met een plan

De overstap naar ledverlichting biedt veel mogelijkheden, maar het loont om verder te kijken dan alleen de lamp zelf. Lichtopbrengst, kleurtemperatuur, lichtverdeling, IP-waarde en de functie van de ruimte bepalen gezamenlijk welke oplossing het beste past.

Door vooraf goed te inventariseren waar verlichting nodig is en wat iedere ruimte vraagt, ontstaat een lichtplan dat niet alleen energiezuinig is, maar ook prettig en praktisch in dagelijks gebruik.